Dziedzictwo niematerialne w województwie kujawsko-pomorskim
Niematerialne wartości tradycyjnej kultury przejawiają się m. in. w zwyczajach, dziedzictwie językowym i kulinarnym – prezentujemy je na plenerowej wystawie.
Jednym z walorów województwa kujawsko-pomorskiego jest jego etnograficzne zróżnicowanie. Tworzy je 7 głównych regionów: Kujawy, ziemia chełmińska, ziemia dobrzyńska, Pałuki, Krajna, Bory Tucholskie i Kociewie. Na różnorodność kulturową tych ziem w przeszłości wpływała również obecność przedstawicieli innych grup etnicznych: Niemców, Holendrów, Żydów, a także regiony sąsiednie: Wielkopolska, Mazowsze i Kaszuby. To wszystko powoduje, że krajobraz kulturowy naszego województwa jest niejednorodny i urozmaicony. Stanowi to niewątpliwie zaletę, tym bardziej, że mieszkańcy kujawsko-pomorskiego mają ciągle żywe poczucie regionalnej tożsamości. Jest ono podtrzymywane przez przekaz rodzinny, a także instytucje kultury, szkoły i organizacje społeczne, takie jak Lokalne Grupy Działania i Koła Gospodyń Wiejskich.
Niematerialne wartości tradycyjnej kultury przejawiają się m. in. w zwyczajach, dziedzictwie językowym i kulinarnym. W regionach etnograficznych województwa kujawsko-pomorskiego niektóre przejawy tradycyjnego dziedzictwa niematerialnego zanikły całkowicie lub występują wyłącznie w formie scenicznej, np. kujawskie zwyczaje zielonoświątkowe oraz sypanie wzorów piaskiem. Inne, dawniej znane w wielu miejscach, współcześnie pojawiają się sporadycznie i na ograniczonym terenie, np. kolędowanie gwiazdorów we wsi Sucha w Borach Tucholskich i przywołówki dyngusowe w Szymborzu na Kujawach. Jeszcze inne funkcjonują spontanicznie i stają się coraz bardziej popularne. Tak jest w przypadku korzystania ze starych, regionalnych receptur kulinarnych oraz zapustnego zwyczaju „chodzenia z kozą” na Kujawach.
Kuratorka wystawy: Hanna. M. Łopatyńska
Realizacja wystawy: Aleksandra Frączek, Hanna M. Łopatyńska, Bożena Olszewska, Grażyna Szelągowska, Artur Trapszyc, Kinga Turska-Skowronek
Projekt graficzny: Justyna Kossakowska
Otwarcie wystawy: 8.09.2023, g. 9.00.
Miejsce: przed budynkiem Urzędu Marszałkowskiego, pl. Teatralny 1, Toruń
Od 17 września ekspozycja prezentowana w Parku Etnograficznym w Kaszczorku, a następnie na dziedzińcu Muzeum Etnograficznego w Toruniu
