Pracownia konserwacji - Muzeum Etnograficzne w Toruniu

Strona główna O muzeum Pracownia konserwacji

Pracownia konserwacji

W 1960 roku na adres Centralnego Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków zostało wysłane pismo o następującej treści: „Muzeum Etnograficzne w Toruniu zawiadamia, że w b. r. zorganizowało etnograficzną pracownię konserwatorską i zatrudnia na pełnym etacie konserwatora. Jednocześnie prosi, o zawiadamianie Muzeum o wszelkiego rodzaju naradach i konferencjach dotyczących konserwacji obiektów muzealnych” . Pismo nadała Maria Znamierowska-Prüfferowa, założycielka i dyrektorka Muzeum.

Od 1 lipca 1959 roku (Muzeum otwarto 1 stycznia 1959 roku) rozpoczęła organizować pracownię konserwatorską. Pracownia zaczęła działać dokładnie rok później, wraz z momentem zatrudnienia na pełnym etacie konserwatora .

Dziś, dzięki działaniom Dyrektor, w pozyskanych przez nią pomieszczeniach podwalni nowożytnej Bramy Chełmińskiej, funkcjonuje Dział Konserwacji Zbiorów. Są to dwa większe pomieszczenia wyposażone w podstawowe sprzęty, potrzebne w pracy konserwatora malarstwa i rzeźby, konserwatora papieru i skóry, restauratora oraz mniejsze pomieszczenie przeznaczone do konserwacji metalu.

Od samego początku istnienia muzealna pracownia konserwacji miała specjalizować się w zakresie konserwacji drewna, metalu, tkanin i budownictwa ludowego , a w bardziej szczegółowym ujęciu zakres jej prac miał obejmować: malarstwo, rzeźbę, rzemiosło artystyczno-ludowe, narzędzia, czyli „wszelkie sprzęty i narzędzia z zakresu kultury ludowej łącznie ze sztuką ludową” . W związku z tym należy też dodać takie materiały, jak: słoma, skorupki jajka, folia metalizowana, gąbka, ciasto, plastik, guma, bibuła, wosk, papier, ceramika, gips, glina niewypalona, obrazy namalowane pastą do zębów, itd., czyli wszystkie materiały z jakich powstawały wytwory kultury ludowej.

Do dnia dzisiejszego Muzeum powiększyło się o dwa parki i zgromadziło ponad 70 tysięcy obiektów. Zbiór ten nieustannie się powiększa, a wszystkie znajdujące się w kolekcji obiekty wymagają stałej opieki konserwatorskiej. Dotyczy to zarówno eksponatów prezentowanych w trzech parkach etnograficznych (począwszy od wielkogabarytowych, jak: architektura drewniana, maszyny rolnicze, wozy, itd., a skończywszy na najdrobniejszych i najbardziej ulotnych, jak: kwiaty z bibuły, medaliki, przypinki, opłatki), znajdujących się na wystawie stałej i na wystawach czasowych oraz zgromadzonych w magazynach.
Pierwsza interwencja konserwatorska ma miejsce już w momencie pozyskiwania obiektów. Potrzebna jest ocena stanu ich zachowania w celu zaplanowania kolejnych działań konserwatorskich, ponieważ do Muzeum trafiają obiekty w bardzo różnym stanie zachowania. Są wśród nich przedmioty zadbane, czyste, ale są też takie, które są osłabione strukturalnie, połamane, z wieloma ubytkami. Wynika to ze sposobu ich przechowywania zanim trafiły do Muzeum i warunków w jakich się znajdowały. Te zniszczone najczęściej odnajdywane są na strychach, w piwnicach, porzucone na śmietnikach. Wobec nich określane są plany prac konserwatorskich.

Pracownia Konserwacji Zbiorów podejmuje często działania in situ (dotyczy to zwłaszcza obiektów wielkogabarytowych). Przede wszystkim jednak prace konserwatorsko-restauratorskie przeprowadzane są w pomieszczeniach Pracowni. Wykonuje się je przed organizowanymi przez Muzeum wystawami i wypożyczeniami obiektów do innych instytucji. Zasadniczo są to prace wymagające indywidualnych programów konserwatorskich, prace zaplanowane, prace w nagłych przypadkach (pojawienie się owadów niszczących obiekty, wykwitów pleśni, mocnego zawilgocenia), gdy trzeba zadziałać szybko, aby zniszczenia się nie pogłębiały; a sporej mierze też prace na tzw. wczoraj. Należy tu dodać, że działaniami objęte są również przedmioty nietrwałe, które w zamierzeniu swoich twórców miały zostać wyrzucone lub zmienione na nowe w momencie, gdy zostaną zniszczone. Są to przede wszystkim ozdoby świąteczne: pająki ze słomy, palmy wielkanocne, pisanki, drewniane przybory kuchenne, maszkary, pieczywo obrzędowe. Często wymagają one poszukiwania rozwiązań spoza wiedzy specjalistycznej.

Do działań konserwatorskich należy też monitorowanie warunków klimatycznych w pomieszczeniach magazynowych i wystawowych – analizowane są dane z rejestratorów temperatury i wilgotności względnej powietrza. Jest to konieczne, gdyż zbyt silne i zbyt częste zmiany warunków atmosferycznych narażają obiekty na niszczenie, np. pękanie drewna, kruszenie warstwy malarskiej, łamliwość papieru.
Pracownię o wszelkich niepokojących zmianach i zniszczeniach informują pracownicy poszczególnych Działów merytorycznych, opiekunowie zbiorów i wystaw.

Wiele z działań naprawczych przy obiektach Pracownia podejmuje przy współpracy z Pracownią Renowacji Drewna i Organizacji Wystaw (czyli Stolarnią). Dotyczy to przede wszystkim obiektów ruchomych, jak meble, przedmioty codziennego użytku wykorzystywane w gospodarstwie domowym, ram do obrazów, krosien.

Pracownia utrzymuje również kontakty ze specjalistami z zakresu szeroko pojętej konserwacji, by móc jak najlepiej przysłużyć się dziełom sztuki i kultury ludowej zgromadzonym w Muzeum.

W 2024 roku Muzeum zatrudnia trzech konserwatorów zabytków i dwóch renowatorów zabytków.
Załączone zdjęcia przedstawiają wycinek prac podejmowanych w Pracowni.

Instytucja kultury Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Facebook - otwiera się w nowej karcieFacebook - otwiera się w nowej karcieInstagram - otwiera się w nowej karcieLinkedIn - otwiera się w nowej karcieTwitter (X) - otwiera się w nowej karcie © 2026 Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu. Projekt i wykonanie: Hedea.pl

slot 4d situs toto situs toto slot thailand slot gacor logototo mpo slot bobatoto bobatoto bobatoto sontogel situs toto slot gacor slot gacor bobatoto bobatoto slot gacor situs toto slot gacor situs toto slot gacor hari ini slot gacor situs slot situs gacor link slot link slot situs gacor slotvip resmi judi bola slot gacor link slot situs gacor slot maxwin link gacor link slot situs gacor slot gacor Slot Jackpot Slot Jackpot slot gacor slot gacor toto slot88 slot gacor situs slot slot pulsa Slot Jackpot slot88 slot online Slot Jackpot situs slot situs slot gacor link gacor slot88 slot online slot88 popo togel StreamEast Link Slot Jpmania bayitoto link slot gacor situs slot slot resmi slot resmi situs slot88 situs slot slot88 kari4d link gacor AMANAHTOTO PAKDE4D situs slot hokiemas88 bragatoto rokokbet rokokbet kari4d pascol4d SITUS PASCOL4D judi bola KARI4D PARLAY Slot gacor poker terpercaya situs slot pkv games qq slot88